Ademen wij vanzelf?
Ademen wij vanzelf? is de mooie, wat filosofische titel van een boek dat bij mij in de kast staat. De titel schoot me te binnen tijdens het mijmeren over de inhoud van dit stukje. Adem blijft voor mij een intrigerend onderwerp alleen al omdat er zoveel benaderingswijzen zijn. Dat gaat van zangmethodes die het expliciet níet over de adem willen hebben, tot methodes die er (soms ingewikkelde) theorieën op na houden, methodes die vooral praktisch zijn en methodes met een holistische benadering. De hamvraag blijft natuurlijk of wij inderdaad vanzelf ademen of dat het als zanger nodig is om de adem te trainen?
Het mooie is: beide zijn waar. Ademen gaat inderdaad vanzelf, ook wanneer je zingt, en ja, er zijn aspecten die je kunt trainen waardoor het ademen tijdens het zingen makkelijker en efficiënter wordt en je stem aan kracht en omvang kan winnen. Het belangrijkst is om het juiste doel voor ogen te houden, namelijk dat de adem naadloos de muzikale en emotionele intentie van de zang ondersteunt, precies zoals bij het spreken.
De manier waarop je dit bereikt verschilt per persoon. Begon ik ooit als kersverse zangdocent trouw bij iedere leerling met vrij technische ademoefeningen, nu observeer ik eerst of de adem aandacht nodig heeft en welke aanpak het beste werkt. Zijn dat expressieve roepoefeningen voor de ademflexibiliteit, of oefeningen voor het inademen met een open keel? Soms ook is het beter de adem niet te benoemen. Bijvoorbeeld bij die student die direct benauwd werd tijdens het observeren van zijn ademhaling. Ik liet het onderwerp rusten en switchte naar oefeningen waarbij je vanuit het lijf werkt. Je kunt bijvoorbeeld heel goed je hoge tonen versterken door tijdens het zingen, zittend op een stoel, met beide voeten snel op de grond te trommelen. Dit activeert de buik- en rugspieren. Soms zelfs is alleen al het anders plaatsten van de voeten (tenen recht vooruit), of een andere nekpositie voldoende om de adem te verdiepen. En dan adem je vanzelf!
Ineke Van Doorn ©2025
Published in ZING Magazine nr 125 okt/nov 2025